ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ - Η αθηρογόνος δράση των τριγλυκεριδίων

Η αθηρογόνος δράση των τριγλυκεριδίων

Η αύξηση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων στο πλάσμα μπορεί να είναι:
• γενετικά καθορισμένη (πρωτοπαθής υπερτριγλυκεριδαιμία)
• δευτεροπαθής (μεταβολικό σύνδρομο, σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία και άλλα)
• μπορεί να προκαλείται από ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων ή
• μετά από γεύμα (μεταγευματική υπερτριγλυκεριδαιμία)

Η αύξηση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων στο πλάσμα προέρχεται κυρίως από τα χυλομικρά και τις προερχόμενες από τα ηπατικά κύτταρα πολύ υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες (very low density lipoprotein - VLDL).

Τα χυλομικρά σχηματίζονται από τα εντεροκύτταρα και είναι συμπλέγματα που μεταφέρουν τα τριγλυκερίδια -και λιγότερο τη χοληστερόλη- της τροφής από το σημείο της απορρόφησης στα περιφερικά κύτταρα.

Σε φυσιολογικές συνθήκες τα χυλομικρά, τα VLDL και τα υπολείμματα τους μεταβολίζονται ταχέως και αποσύρονται από την κυκλοφορία μέσω των ειδικών υποδοχέων και δεν μετατρέπονται σε μικρά πυκνά συμπλέγματα που είναι αθηρογόνα.

Nordestgaard BG, Freiberg JJ. Clinical relevance of non-fasting and postprandial hypertriglyceridemia and remnant cholesterol. Curr Vasc Pharmacol. 2011 May;9(3):281-6

Στις καταστάσεις που υπάρχει μεταγευματικά υπερτριγλυκεριδαιμία, ΑΡΑ Η ΚΑΜΠΥΛΗ ΛΙΠΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΘΕΤΙΚΗ, συμβαίνει το εξής:

Lipotest meal Η αθηρογόνος δράση των τριγλυκεριδίων
Οι μικρές πυκνές LDL είναι περισσότερο αθηρογόνες των LDL και οι μηχανισμοί με τους οποίους συμβαίνει αυτό το φαινόμενο είναι οι εξής:
1. Εισέρχονται ευκολότερα στο αρτηριακό τοίχωμα.
2. Είναι τοξικές στα ενδοθηλιακά κύτταρα.
3. Προκαλεί αύξηση της παραγωγής του ΡΑΙ-Ι και της θρομβοξάνης από τα ενδοθηλιακά κύτταρα.
4. Οξειδώνονται ευκολότερα.
5. Συνδέονται ευκολότερα με τις γλυκοζαμινογλυκάνες του αρτηριακού τοιχώματος.
6. Συνδέονται λιγότερο με τους LDL υποδοχείς και περισσότερο με τους 'εκκαθαριστές' υποδοχείς των μακροφάγων.

*Nordestgaard BG, Freiberg JJ.Clinical relevance of non-fasting and postprandial hypertriglyceridemia and remnant cholesterol. Curr Vasc Pharmacol. 2011 May; 9(3):281-6

Αυτές οι μικρές πυκνές LDL δεν προσλαμβάνονται από τους ειδικούς υποδοχείς (που είναι και ο κανονικός τους προορισμός), αλλά αποσύρονται από την κυκλοφορία μέσω άλλων υποδοχέων που ονομάζονται scavengers-receptor και οι οποίοι βρίσκονται στα μακροφάγα.

Lipotest meal Αθηρογένεση Στην συνέχεια σχηματίζονται τα αφρώδη κύτταρα τα οποία αποτελούν το πρώτο στάδιο της αθηρογένεσης.

Lipotest meal Αθηρογένεση 2 Συμπερασματικά:
Η παρατεταμένη παρουσία αυξημένων επιπέδων τριγλυκεριδίων στο αίμα μεταγευματικά, προάγει την αθηρωμάτωση με τους εξής τρόπους:
1. Επιβαρύνει με τριγλυκερίδια τις LDL δημιουργώντας μικρές πυκνές LDL που είναι πιο αθηρογόνες.
2. Επιβαρύνει με τριγλυκερίδια τις HDL δημιουργώντας μικρές πυκνές HDL καθιστώντας τες λιγότερο λειτουργικές και
3. Αυξάνει στο πλάσμα τα επίπεδα των υπολειμμάτων των τριγλυκεριδίων, τα οποία έχουν επίσης αθηρωματική δράση.

Αυτή την μεταγευματική υπερτριγλυκεριδαιμία οι μετρήσεις των τριγλυκεριδίων νηστείας και μη-νηστείας δεν μπορούν να τη διαγνώσουν και γι αυτό συστήνεται η μέτρηση των μεταγευματικών (POSTPRANDIAL) τριγλυκεριδίων.